Datum: 3 juli 2026
Leestijd: 4 minuten
Onlangs werd de renovatie van sluis Zevenhuizer Verlaat afgerond, waarbij ATB Automation elektromechanische actuators van ADE-werk leverde. Een project dat op het eerste gezicht misschien vrij overzichtelijk lijkt, maar in de praktijk toch speciale kenmerken heeft. Wat het zo bijzonder maakt? Ik leg het graag uit!
De Zevenhuizer Verlaat sluis verbindt de Rottemeren met de Hennipsloot. De sluis maakt deel uit van een recreatieve vaarroute en vormt de binnendoor vaarweg tussen Rotterdam, Gouda en de Hollandsche IJssel. Het gaat om een schutsluis met puntdeuren, waarmee het waterniveau genivelleerd wordt zodat de boten veilig kunnen passeren.
Daar moet ik even bij toelichten dat de sluis al langere tijd in gebruik is en tot voorkort volledig met de hand werd bediend.
De vraag vanuit het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard was dan ook duidelijk: hoe brengen we deze sluis naar een elektrisch aangedreven en automatisch werkend systeem, die daarnaast ook gemakkelijk en op een veilige manier te gebruiken is door de pleziervaart?
De plaatsing van ADE actuators was onderdeel van grootschalig onderhoud, waarbij meerdere onderdelen van de sluis werden gerenoveerd.
Als we kijken naar de ‘oude’ handbediening, bracht dat in de praktijk beperkingen met zich mee.
Denk aan het gebruiksgemak voor passanten, maar ook aan de controle over wat er gebeurt. De wens was daarom om drie zaken goed te regelen:
Vanuit die vraag zijn wij al in een vroeg stadium aangehaakt om mee te kijken naar de invulling van de aandrijving.
De belangrijkste stap in dit project is de overgang van handbediening naar elektromechanische aandrijving.
Voor de beweging van de deuren en schuiven is gekozen voor actuators van ADE-Werk. Deze zorgen ervoor dat de sluis nu met een druk op de knop bediend kan worden.
Voor de gebruiker verandert er daarmee weinig in complexiteit: het bedienen blijft eenvoudig. Wat erachter gebeurt, is echter volledig anders ingericht. De volgorde van openen en sluiten ligt vast in de besturing, zodat het waterniveau gecontroleerd wordt geregeld. Dat is essentieel bij een schutsluis.
Bij deze sluis speelt veiligheid een grote rol. De locatie is vrij toegankelijk en ligt bij een jachthaven. Passanten bedienen de sluis zelf.
Dat betekent dat je rekening moet houden met situaties die je niet volledig kunt sturen.
Een voorbeeld daarvan is een blokkade in de beweging van een deur of schuif. In de praktijk kan dat al ontstaan door vervuiling, zoals een stuk hout.
De ADE-actuators zijn daarom voorzien van een koppelbegrenzing. Die zorgt ervoor dat de aandrijving stopt zodra een ingestelde kracht wordt bereikt. Zonder deze begrenzing zou de actuator blijven doordrukken, met kans op schade aan de installatie.
Op het moment dat de grens wordt bereikt, stopt de beweging en wordt er een melding doorgegeven aan de meldkamer van het waterschap. Daar kan vervolgens worden bekeken wat er aan de hand is.
Daarnaast is er nog een ander aspect dat vaak terugkomt in dit soort projecten: er wordt geen gebruik gemaakt van hydrauliek of olie. Daarmee voorkom je dat er vervuiling in het water terecht kan komen.
De sluis kan nog steeds door passanten zelf worden bediend. Dat is bewust zo gehouden.
Het verschil zit in wat er gebeurt nadat iemand op de knop drukt. Het systeem zorgt ervoor dat alle stappen in de juiste volgorde worden doorlopen. Tegelijkertijd kijkt het Waterschap op afstand mee. Meldingen worden automatisch doorgegeven zodra er iets afwijkt. Dat maakt het beheer een stuk overzichtelijker.
Wat ik zelf sterk vind aan deze renovatie, is dat de technische aanpassing vrij ingrijpend is geweest, terwijl het nostalgische beeld van de sluis grotendeels hetzelfde is gebleven.
De omgeving speelt daarbij ook een rol. De sluis ligt in een karakteristiek gebied met veel water en groen, en een molen in de directe omgeving. Daar wil je niet alles volledig veranderen.
Een detail dat ik leuk vind om terug te zien, is dat de oude handbediening een plek op de kade heeft gekregen. Daarmee blijft de historie goed zichtbaar.
In dit soort projecten merk je dat ervaring belangrijk is. Veel vragen die tijdens het traject naar voren komen, hebben we in eerdere projecten ook beantwoord. Zoals bijvoorbeeld sluis Hekendorp en Oudewater.
Door die kennis mee te nemen, kun je in een vroeg stadium de mogelijkheden van een elektromechanische aandrijving gepast integreren.
In dit geval heeft dat geleid tot een oplossing die goed aansluit op de wensen van het waterschap en de manier waarop de sluis gebruikt wordt.
De afgelopen decennia hebben we met ATB Automation vele bruggen en sluizen in Nederland en België voorzien van ADE-actuators. En ieder project heeft zijn eigen karakter, van zeer grote sluizen voor de beroepsvaart tot dit soort monumentale bruggen sluizen voor recreatief gebruik. En dat maakt het iedere keer weer uitdagend.
En natuurlijk extra leuk om te benoemen, dit project was op tijd voor het vaarseizoen opgeleverd. En dat zorgt weer voor blije gezichten op de passerende bootjes.
Dat is toch een mooi resultaat? Daar doen we het uiteindelijk voor!
+31 297 38 05 70
robert@atbautomation.eu
Wij leveren draaikranslagers, schudelementen, kettingspanners en riemspanners uit voorraad en we hebben tevens kegelwielkasten, servoreductoren en elektromechanische actuators in ons assortiment.
Hiernaast selecteren en bieden we de juiste componenten en systemen aan voor motion control oplossingen, zoals servomotorreductoren, lineaire servoactuators tot aan complete XYZ cartesische systemen.
NL
FR
EN
